2. GAIA. Koordinazio-konposatuen egitura

Koordinazio-konposatuek kimika ez-organikoaren zati handia osatzen dute, egoera solidoko kimika eta kimika organometalikoarekin batera. Trantsizio-metalen konplexuak ( koordinazio-konposatuak) aztertu baino lehen, ikus dezagun zer den konplexu bat:

«Lewisen azido eta base baten arteko elkarketaz osatutako entitate kimikoa»

Konplexu klasiko baten adibidea: BH3 (Lewisen azidoa) + Tetrahidrofurano (THF, Lewisen basea)

Definizio orokorra trantsizio-metalen kasura eramanez: «egitura kimikoa, non atomo zentrala (metala) inguratzen duten atomoei edo molekulei lotuta dagoen». Hasiera batean, konplexu izena mugatuta zegoen lotura kimiko ahulez eta itzulgarriez elkartutako atomo, ioi edo molekulen multzoari, baina gaur egun bere definizioa zabaldu da, eta zentro metalikoa erabiltzen da zenbait molekulari edo ioiri lotzean eraturiko entitateak izendatzeko, nahiz eta zenbait kasutan loturak sendoak eta ez-itzulgarriak izan.

Laburbilduz, zer da konplexu/koordinazio-konposatu bat?

«Metal batez eta berari lotutako zenbait estekatzailez osaturiko entitatea»

Nola eratzen da lotura?

Espezie konplexua [MLn] idazten da: [Ag(NH3)2]+ edo [Co(NH3)6]Cl3. Kortxeteak lotura kobalenteen bitartez loturiko atomoak adierazten ditu. Atomo horiek koordinazio-esfera primarioa osatzen dute. Beraz, koordinazio-esfera primarioa metalaz eta berari zuzenki loturiko estekatzaileez osatzen da. Kontraioiak kortxeteetatik kanpo kokatzen dira, eta ez dira koordinazio-esfera primarioaren zati.

Koordinazio-konposatuak uretan disolbatzean, ionikoak badira, ioi konplexuan eta kontraioian banatzen dira, baina ioi konplexuak entitate poliatomiko gisa jokatzen du banatu gabe, printzipioz.

Ioi konplexuak beste kontraioi edo disolbatzaile molekulekin elektrostatikoki asozia daitezke, kanpo-esferako konplexua emanez:

2.1. ESTEKATZAILEAK

Orain, has gaitezen estekatzaileak aztertzen.

Estekatzaileen sailkapenak ahalbideratzen du kimika ez-organikoaren zenbait arlo bereiztea:

Guk lehenengo multzoan jarriko dugu arreta. Has gaitezen hizkera espezifikoaren erabilerarekin:

Koordinazio-zentroa: koordinazio-konposatuaren atomo zentrala (metala).

Estekatzailea: atomoa edo atomo multzoa koordinazio-zentroari lotuta.

Atomo emailea (dadorea, donorea): atomoa, zeinetatik estekatzailea metalari lotzen baitzaio.

Koordinazio-esfera: koordinazio-zentroa (metala) eta berari lotutako estekatzaile guztien multzoa.

Nuklearitatea: koordinazio-konposatuaren koordinazio-zentroen kopurua.

Mononuklearra: atomo zentral bakarra.

Polinuklearra: zenbait atomo zentral.

Estekatzailearen multiplizitatea: estekatzailearen atomo emaile kopurua.

Monohorzduna: atomo emaile bakarra.

Polihorzduna: zenbait atomo emaile.


Konplexu mononuklerra (monomerikoa)

PPh3: estekatzaile monohorzduna

Konplexu dinuklearra (dimerikoa)

Estekatzaile polihorzduna


2.1 irudia. Estekatzaile motak.

Estekatzaile kelatoa: estekatzaile polihorzduna hainbat atomo emailetatik atomo zentral berera lotua.

Kelatoa: gutxienez estekatzaile kelato bat duen koordinazio-konposatua.

Eraztun kelatoa: atomo zentralak eta estekatzaile kelatoak osatzen duten atomo talde ziklikoa.

Estekatzaile anbihorzduna: atomo emaile mota desberdinekin atomo zentralera lotzeko gauza dena (adibidea: NO2).

Estekatzaile zubia: atomo zentral bat baino gehiagori loturiko estekatzailea.


2.2 irudia. Estekatzaile motak.

Hizkera ikusi eta gero, kontuan izan behar dugu molekula batek estekatzaile izateko, Lewisen base gisa jokatzeko beraz, soberako dentsitate elektronikoa izan behar duela (normalean, elektroi bikote bakartiak izateagatik, baina ez beti). Hori buruan izanda, berehala konturatzen gara ditugun aukera anitzez:

Horrez gain, estekatzaileek portaera desberdinak izaten dituzte metalarekin beren soberako dentsitate elektronikoa partekatzeko garaian. Besteak beste: -loturaren bitartez metalari dentsitate elektronikoa emanez (-emailea), -lotura eta π-loturaren bitartez metalari dentsitate elektronikoa emanez (+ emailea), -loturak dentsitate elektronikoa emanez eta π-loturak kenduz (-emailea + -hartzailea), -loturak eta π-lotura batek dentsitate elektronikoa emanez, beste π-lotura batek kenduz (-emailea + -emailea + -hartzailea). Edozein kasutan, honako irudi honetan hobeto ulertuko da sailkapen hori.


2.3 irudia. Elektroiak partekatzeko ahalmenaren araberako estekatzaileen sailkapena.

2.2. TRANTSIZIO-METALAK

Trantsizio-metal bat zer den definitzeko hainbat definizio proposatu dira, baina honako hau da IUPACek ofizialki onartutakoa: «Trantsizio-metala da d azpigeruza beterik duen edozein elementu; bai bere forma neutroan bai kationikoan» .

2.4 irudia. Taula periodikoa.

Kontura zaitezte definizio horren arabera 12. taldeko elementuak (Zn, Cd eta Hg) ez liratekeela trantsizio-metalak izango, eta, aldiz, Sc eta Y elementuak bai, nahiz eta beren konposatu guztietan Sc3+ eta Y3+ katioiak agertzen diren (d0 konfigurazioa). Kontraesan horiek direla eta, normalean ez zaio garrantzi handiegirik ematen definizioari, eta malgutasun handiz tratatzen da trantsizio-metal bat zer den.

Oro har, trantsizio-metalen konfigurazio elektronikoak nd orbitalen betetze progresiboa jarraitzen du:

Dena den, nahiko ugariak dira irregulartasunak d orbitalen betetze-ordenan. Gehientsuenak d orbitalen betetze osoarekin edo erdibetetzearekin erlazionatzen dira (gogoratu horrek gainegonkortasun txiki bat suposatzen zuela):



2.5 irudia. Trantsizio-metalen konfigurazio elektronikoa.


Cr(3d54s1), Cu (3d104s1), Mo (4d55s1), Pd (4d105s0), Ag (4d105s1) eta Au (5d106s1).


Honako grafiko honetan ikusten denez, kaltziotik aurrera 4s eta 3d orbitalen energia-ordena erlatiboa inbertitzen da, eta 3d orbitalak 4s orbitalaren azpitik geratzen dira. Antzeko portaera dute bigarren eta hirugarren trantsizio-serieko elementuek. Horren ondorioz, trantsizio-metalen ionizazioan lehendabizi galtzen diren elektroiak 4s orbitalekoak dira. Ondorioz, dn da trantsizio-metalen ioien konfigurazioa.

2.5 irudia. Orbital atomikoen energia.

Bestalde, d elektroien pantailatze-ahalmen txikia dela eta, erradio metalikoak uzkurtzen doaz trantsizio-serieetan aurrera egitean, eta seriearen bukaeran soilik hasten dira berriz igotzen.

Arrazoi berdinagatik, d orbitalen uzkurdura gertatzen da seriean aurrera egitean. Gero ikusiko dugunez, d orbitalen uzkurdurak eragin zuzena izaten du solido ez-organikoen propietateetan.


2.6 irudia. Orbital atomikoen banaketa erradiala.

Serie batetik bestera dauden desberdintasunei dagokienez, esan behar da bigarren eta hirugarren serieko erradio metalikoak handiagoak direla lehenengo seriekoak baino. Baina bigarren eta hirugarren serieko erradioak oso antzekoak dira.

Antzekotasun horren arrazoia lantanidoen seriean zehar (La-Hf) gertatzen den uzkurduran datza. Uzkurdura horrek, lehen bezala, f orbitalen pantailatze-ahalmen txikian, d orbitalena baino txikiagoan, du jatorria. Gogoratu 3. trantsizio-seriean 5d azpimaila bete baino lehen 4f azpimaila bete behar dela. Erradio ionikoek antzeko joera jarraitzen dute.


2.7 irudia. Trantsizio-metalen erradio atomikoak.

Aurrekoaren ondorioz, talde bereko 2. eta 3. serieko elementuek erreaktibitate oso antzekoak dituzte, eta ez hain antzekoak talde bereko lehen seriekoekin. Transizio-metalen oxidazio-zenbakiei dagokienez, esperimentalki ikusten da aniztasun handia dagoela. Mugako balioak doaz -3tik +9ra, eta batetik bestera pasatzeko ez da energia handia behar.

2.1 taula. Trantsizio-metalen oxidazio-zenbakiak.



Oxidazio-egoera txikiak (+1,0,<0) soilik baldintza berezietan izaten dira egonkorrak [Cu(I), Ag(I) eta Au(I) salbuespenekin, d10 konfigurazioaren gainegonkortasuna]. Erretrodonazioa dela eta, metalaren dentsitate elektronikoa gutxitzea ahalbidetzen duten estekatzaileek laguntzen dute oxidazio-zenbaki baxuak egonkortzen:

Oxidazio-zenbaki altuak, aldiz, egonkortzen laguntzen duten estekatzaileak eta -emaileak (O, F) izaten dira, zeinek, neurri batean, atomo metalikoaren dentsitate elektronikoaren eskasia konpensatzen duten.

Honako ezaugarri hauek dira trantsizio-metalek konplexuak hain erraz eratzeko arrazoia: tamaina txikia, karga handia, d orbital hutsak energetikoki eskuragarriak, lotura kobalenteak (d orbitalen parte-hartzearekin) eratzeko erraztasuna, oxidazio-egoera egonkor anitzak eta oxidazio-egoera aldatzeko erraztasuna.

2.3. METALEN ETA ESTEKATZAILEEN PEARSONEN SAILKAPENA

Pearsonek gogor eta bigunetan sailkatu zituen Lewisen azidoak eta baseak. Azido gogorrak (katioiak) dira tamaina txikia eta karga altua dutenak (karga/tamaina erlazio altua). Ondorioz, katioi gogorrek elektroiak onartzeko joera handitua izango dute. Azido bigunek, aldiz, tamaina handia eta karga txikia dituzte (karga/tamaina erlazio txikia) eta elektroiak onartzeko joera gutxitua izango dute. Lewisen baseei (estekatzaileei) dagokienez, gogorrek elektroiak galtzeko joera gutxitua dute, eta bigunek elektroiak galtzeko joera handitua.


Konplexu egonkorrenak bigun-bigun eta gogor-gogor espezieen arteko konbinazioak izango dira. Hori arrazoitzeko, kontuan izan behar dugu konplexu metalikoa eratzeko estekatzailearen elektroi bikote bakartia partekatuta geratu behar dela metalaren eta estekatzailearen artean (lotura kobalente bat egon behar dela, alegia).

Azter ditzagun, orain, konbinazio posible guztiak:

2.4. KOORDINAZIO-INDIZEA ETA GEOMETRIA

Koordinazio-indizea da atomo zentralari zuzenki loturiko atomo emaileen kopurua:

Baina, kontuz, koordinazio-indizea ez da beti zuzenean ondorioztatzen solidoaren konposiziotik: CoCl2·6H2O [CoCl2(OH2)4]·2H2O (kristalizazio ur molekulak)

Nahiz eta esperimentalki ikusitako koordinazio-indizeak 1etik 12ra doazen, muturreko kasuak oso urriak dira, eta indize ohikoenak ordena honetan dira: 6, 4 eta 5. Koordinazio-indizean eragina duten faktoreak hainbat dira, baina oro har, hobetsita daude koordinazio-indize txikiak (< 6): i) katioi ez oso handiak (lehen trantsizio-seriekoak), ii) estekatzaile handiak eta esterikoki ezinduak, iii) estekatzaile bigunak eta oxidazio-egoera baxuko katioiak. Aldiz, koordinazio-indize altuak (> 6) hobetsita daude: i) katioi handiak (bigarren eta hirugarren trantsizio-seriekoak), ii) eragozpen esteriko txikiko estekatzaileak, iii) estekatzaile gogorrak (fluoruroak, oxidoak...) eta oxidazio-egoera altuko katioiak.

Koordinazio-indize bakoitzak koordinazio-geometria desberdinak izan ditzake. Zenbait koordinazio-indizetarako geometria bat besteen aurrean nabarmenki hobetsita dago (KI = 6, oktaedrikoa). Beste zenbait kasutan, badira energia antzeko geometria desberdinak (KI = 4, tetraedrikoa eta karratu laua; KI = 5, bipiramide trigonala eta oinarri karratuko piramidea).



2.8 irudia. Koordinazio-geometriak.





Esan dugun bezala, bipiramide trigonalaren eta oinarri karratuko piramidearen geometriak oso hurbil daude energian, eta, gainera, estekatzaileen desplazamendu txikiek eraginda, bata bestea bihur daiteke. Desplazamendu horiek Berry-ren pseudorrotazio gisa ezagutzen dira, eta suposatzen du posizio axialeko estekatzaileak posizio ekuatorialetara eramatea.

2.9 irudia. Berryren sasi-biraketa.

Estekatzaile horien desplazamendua frogatu da hainbat konplexutan, besteak beste [Fe(CO)5]:

Horren azalpena da posizio axialak eta ekuatoriak RMN eskalarako abiadura azkarregian trukatzen direla (bereiztezinak, beraz), baina IG eskalarako motel egiten dute (eta, ondorioz, bereizgarriak dira). Ikuspuntu elektrostatikotik (d0 eta d10 konfigurazioetarako) bipiramide trigonala hobetsita dago, baina eremu kristalinoaren egonkortze-energiak (dn, n 0 edo 10) oinarri karratuko piramidea hobetsi dezake.

2.2 taula. Ezaugarritze-teknikak.


2.10 irudia. d orbitalen aldaketa, bipiramide trigonaletik oinarri karratuko piramidera pasatzean.



Orain arte azaldutako geometria perfektuak ez dira kasu gehienetan esperimentalki ikusten. Horien ordez ikusten dira geometria perfektuetatik nahiko hurbil dauden geometria distortsionatuak. Geometria oktaedrikoa da koordinazio-konposatuen geometria ohikoena eta, ondorioz, beren distortsioak deskribatzen geldituko gara une batez. Konplexu oktaedrikoen geometria, kasu askotan, distortsionatuta agertzen da, eta bere talde puntuala ez da oktaedro perfektu bati dagokiona (Oh). Kasu batzuetan estekatzaileen errua da (esate baterako, estekatzaile desberdinak baditugu edo kelatoak badira), baina beste batzuetan hurrengo gaian ikusiko ditugun faktore elektronikoak dira distortsioaren erantzuleak.

Oktaedro erregularra (Oh)

Estekatzaile kelatoak (D3)

Distortsio tetragonala: konpresioa edo elongazioa kontrako bi erpinen zeharrekoa

Distortsio trigonala: konpresioa edo elongazioa kontrako bi aurpegietan zehar

2.11 irudia. Geometria oktaedrikoaren distortsio ohikoenak.




Bukatzeko, soilik gogoratu hainbat direla geometria perfektuak eragozten dituzten faktoreak: paketatze kristalinoa, estekatzaileen arteko aldarapenak, estekatzaile desberdinak, kelatoak...



2.5. KOORDINAZIO-KONPOSATUEN NOMENKLATURA

Konplexuen formulazioa:

2.3 taula. Koordinazio-konposatuen adibideak.


Konplexuen izendapena:

Adibidea:

K4[Fe(CN)6]: potasio hexazianuroferrato(II), potasio hexazianuroferrato(4–), tetrapotasio hexazianuroferrato.

- azetato, sulfato, karbonato, azetilazetonato

- NH2-:amido

- (CH3)2N-: dimetilamido


- H2O: monohidrato; 1.5H2O: seskihidrato; 2H2O: dihidrato

ADIBIDEAK:

Li[AlH4]: litio tetrahidruroaluminato / litio tetrahidruroaluminato(III) / litio tetrahidruroaluminato(1-)

K2[OsCl5N]: potasio pentakloruronitruroosmiato(VI) / potasio pentakloruronitruroosmiato(2-) / dipotasio pentakloruronitruroosmiato

Na3[Ag(S2O3)2]: sodio bis(tiosulfato)argentato(I) / sodio bis(tiosulfato)argentato(3-) / trisodio bis(tiosulfato)argentato

[Cu(C5H7O2)2] (C5H7O2-: azetilazetonato): bis(azetilazetonato)kobre(II) / bis(azetilazetonato)kobre

Ba[BrF4]2: bario tetrafluorurobromato(III) / bario tetrafluorurobromato(1-) / bario bis(tetrafluorurobromato)

K[CrF4O]:potasio tetrafluorurooxidokromato(V) / potasio tetrafluorurooxidokromato(1-) / monopotasio tetrafluorurooxidokromato

Na[BH(OCH3)3]: sodio hidrurotris(metoxido)borato / sodio hidrurotris(metanolato)borato

sodio hidrurotris(metoxido)borato(1-) / sodio hidrurotris(metanolato)borato(1-)

monosodio hidrurotris(metoxido)borato / monosodio hidrurotris(metanolato)borato

[Cu(CH3NH2)2Cl2]: diklorurobis(metilamina)kobre(II) / diklorurobis(metilamina)kobre / diklorurobis(metilamina)kobre

[Co(en)3]2(SO4)3 (en: etilendiamina): tris(etilendiamina)kobalto(III) sulfato / tris(etilendiamina)kobalto(3+) sulfato / bis(tris(etilendiamina)kobalto(III)) trisulfato

K[Pt(C2H4)Cl3]: potasio etenotrikloruroplatinato(II) / potasio etenotrikloruroplatinato(1-) / monopotasio etenotrikloruroplatinato

[Al(OH)(OH2)5]2+: pentaaquahidroxidoaluminio katioia / pentaaquahidroxidoaluminio(2+) katioia

K3[Fe(CN)5NO]: potasio nitrosilpentazianuroferrato(II) / potasio nitrosilpentazianuroferrato(3-) / tripotasio nitrosilpentazianuroferrato

K[Sb(C6H5)Cl5] (C6H5-: fenilo): potasio fenilpentakloruroantimoniato(V) / potasio fenilpentakloruroantimoniato(1-) / monopotasio fenilpentakloruroantimoniato

[CoCl2(NH3)4]+:tetraamminodiklorurokobalto(III) katioia / tetraamminodiklorurokobalto(1+) katioia

K3[Fe(C2O4)3] (C2O42-: oxalato): potasio tris(oxalato)ferrato(III) / potasio tris(oxalato)ferrato(3-) / tripotasio tris(oxalato)ferrato

[PtCl6]2-: hexakloruroplatinato(IV) anioia / hexakloruroplatinato(2-) anioia

[Co(NH3)5(OH2)]Cl3: aquapentaamminokobalto(III) kloruro / aquapentaamminokobalto(3+) kloruro / aquapentaamminokobalto trikloruro

[Mn(OH2)2(SCN)4]2-:diaquatetratiozianatomanganato(II) anioia / diaquatetratiozianatomanganato(2-) anioia

diaquatetra(tiozianato-κS)manganato(II) anioia / diaquatetra(tiozianato-κS)manganato(2-) anioia

[NiCl3(ClO4)]2-: trikloruroperkloratonikelato(II) anioia / trikloruroperkloratonikelato(2-) anioia

[FeN3(NH3)4(OH2)](NO3)2: aquatetraamminoazidoburdina(III) nitrato / aquatetraamminoaziduroburdina(III) nitrato / aquatetraamminoazidoburdina(2+) nitrato / aquatetraamminoazidoburdina dinitrato


Kaltzio hexazianurobanadato(II): Ca2[V(CN)6]

Sodio karboniltris(tiozianato)kobaltato(I): Na2[Co(CO)(SCN)3]

Amonio nitrosilpentazianuroferrato(III): (NH4)2[Fe(CN)5(NO)]

Tetraamminodiklorurokromo(III) kloruroa: [CrCl2(NH3)4]Cl

Hexaaquazink(II) sulfatoa: [Zn(OH2)6]SO4

Pentaamminoazidurokobalto(III) sulfatoa: [CoN3(NH3)5]SO4

Sodio bis(tiosulfato)argentato(I): Na3[Ag(S2O3)2]

Amonio diamminotetrakis(isotiozianato)kromato(III): NH4[Cr(NCS)4(NH3)2]

Potasio tetrafenilborato: K[B(C6H5)4]

cis-diklorurobis(trietilfosfina)platino(II): cis-[PtCl2(PEt3)2]

Diklorurobis(metilamina)kobre(II): [Cu(NH2CH3)2Cl2]

Potasio trikloruro(eteno)platinato(II): K[Pt(CH2CH2)Cl3]

Pentaammino(dinitrogeno)rutenio(III) kloruroa: [Ru(N2)(NH3)5]Cl3

Potasio karbonilpentazianuroferrato(II): K3[Fe(CN)5CO]

Pentaamminoisotiozianatokobalto(III) kloruroa: [Co(NCS)(NH3)5]Cl2

2.6. KOORDINAZIO-KONPOSATUEN ISOMERISMOA








Isomeria optikoa gertatzeko, gogoratu behar dugu konplexua kirala izan behar dela (ez σ, ez i ez Sn). Konposatu organikoetan bezala, non karbono kiralen konfigurazioa ematen den R eta S kodeen bitartez adierazten baita (gogoratu konfigurazio absolutua ateratzeko prozedura jakin bat jarraitu behar zela), koordinazio-konposatu kiralen kasuan ere beren konfigurazio absolutua eman daiteke (prozedura jakin bat jarraituz). Kasurik errazena eta ohikoena hiru estekatzaile kelatoz osaturiko konplexu oktaedrikoen kasua ( eta Λ) da.


2.7. KONPLEXU BATEN ESTEREOISOMERO KOPURUA ZEHAZTEA

Oso ohikoa da estekatzaile desberdinez osaturiko konplexuek hainbat estereoisomero izatea eta, ondorioz, beren sintesian fase desberdinak kristaltzea. Gaiaren azken atal honetan ikasiko dugu konplexu jakin batek izan ditzakeen estereoisomeroak aurresaten.

Hasiko gara zenbait kasu eginez:

  • Mab5 molekula (oktaedrikoa):

1 aukera, posizio guztiak baliokideak dira.


  • Ma2b4 molekula => 2 aukera


  • Ma3b3 molekula => 2 aukera


  • Ma3bcd => 5 aukera, hasi behar gara estekatzaile berdinak jartzeko ditugun aukera desberdinekin (kasu honetan, fac- eta mer-). Gero, bakoitza bere kabuz aztertuko dugu, errepikatuta ez dauden estekatzaileak banan-banan jarriz. Horretarako, posizio libre ez-baliokideak identifikatu behar ditugu; desberdina den bakoitzak «bide» berria irekitzen du eta, ondorioz, estereoisomero desberdin batera eramango gaitu.

Aurreko prozeduraren bitartez, konplexuaren diasteoisomero (ispilu-irudi ez diren estereoisomero) guztiak lortuko ditugu, baina ez ditugu enantiomeroak (ispilu-irudi diren estereoisomeroak) aurkituko. Falta diren enantiomeroak aurkitzeko, frogatu behar dugu aurrekoan ateratako diasteroisomeroak kiralak diren ala ez. Estereoisomero kopuru osoari kiralak diren estereoisomeroen enantiomeroak gehitu beharko dizkiogu.


1. ariketa. Irudikatu konposatu bakoitzaren estereoisomero guztiak.

a) [PtBrCl(NH3)(OH2)] (karratu laua)

b) [NiBr2Cl(PH3)]- (tetraedrikoa)


3 estereoisomero


Estereoisomero bakarra

c) [Co(CN)3(en)(NH3)]

d) [CoBrCl(en)(NH3)2]+


2 estereoisomero


6 estereoisomero

e) [Co(CN)2(en)(NH3)2]+

f) [Ni(ox)2(OH2)2]-


4 estereoisomero


3 estereoisomero

Simetriak lagundu diezaguke estereoisomeroen kopuru osoa ateratzen. Honako formula honek zehazten du errepikatu gabeko n estekatzaile dituen konplexu baten estereoisomeroen kopurua:


Adibidea:

fac-Ma3b3 konplexuak C3v simetria du. fac-Ma3bcd isomeroen kopurua jakiteko => 3 estekatzaile ezberdin (talde errotazionala C3 da):



mer-Ma3b3 isomeroa: C2v => talde errotazionala C2 da. mer-Ma3bcd isomeroen kopurua jakiteko:



Estereoisomeroen kopurua estekatzaile desberdinen kopuruarekin batera igotzen da. Honako taula honetan agertzen da geometria bakoitzean egon daitekeen estereoisomeroen kopuru maximoa (estekatzaile guztiak ezberdinak diren kasua).

2.4 taula. Estereoisomero kopuru maximoa koordinazio-geometria ezberdinerako.


Oharra. Formula hau tentuz erabili behar da; ez-errepikatutako estekatzaileen kopurua txikia denean eta konplexuaren simetria altua denean. Bi baldintza horiek betetzen direnean, estereoisomeroen kopurua gutxiesteko joera du.